Einde aan die Stalinallee…. in Amsterdam
24 maart 2007
Vanmiddag op AT5: een item over het Wibauthuis. Voor degene die dit gebouw niet kennen: Denk aan het Oostblok toen de muur nog recht overeind stond, veel grijs en te dikke lompe muren. Zet er een overheidsinstantie in met de bijbehorende ambtenaren en je hebt een aardige indruk. (Je kent ze wel van ‘andere tijden’) De overheidsdienst zit er allang niet meer in en de gemeente heeft het verhuurd aan allerhande ‘initiatieven’.
In de nadagen van de internetbubble begon mijn doordeweekse ochtend daar: de metro - de ene oostblok architectuur - uit, het andere in. Het bedrijf waar ik werkte was verhuisd van een sfeervol grachtenpand naar dit moloch. De ruimtes waren wel fris opgekleurd. Maar ondanks de gele, paarse en gifgroene muren was er voor de rest van het gebouw geen ontkennen aan: De Stalinallee heeft hier duidelijk voorbeeld voor gestaan, en het gerucht ging zelfs dat het decor was geweest voor De Lift. Een tijd lang ben ik dus maar met de trap gegaan onder het moment van ‘conditie opbouwen’.
Zo’n jaar nadat het doek voor het bedrijf was gevallen, werkte ik bij een nieuw bedrijf. Ze waren op zoek naar nieuwe huisvesting. En jawel, ik was er nog maar net begonnen en ik mocht mee op ‘locatiejacht’. De makelaar had afgesproken op Wibautstraat nummer 100-nogwat….. AKA het Wibauthuis, en inderdaad… precies die ruimtes op de zesde van een jaar geleden.
“De vorige huurder heeft de muren nogal ‘vrolijk’ beschilderd”, was de aanprijzing van de makelaar, “we kunnen dat natuurlijk gewoon weer wit laten verven als u dat wenst”. Het werd een andere locatie.
De status van het gebouw wordt betwist, maar het is onverbiddelijk: binnenkort is Het Wibauthuis helemaal niet meer en biedt het echte ruimte voor creativiteit en verlichting.
november 17th, 2008 at 12:19
Het lijkt me te komisch om de aard van de gebruikservaring van iemand die het gebouw langere tijd als werkplek gefrequenteerd heeft te betwisten, maar de kennis van architectuur schiet in de verwoording wel tekort. Want “te dikke, lompe muren”? Niet bekend met het feit dat in de constructie van het gebouw gewicht gespaard is door bepaalde delen hol uit te voeren om ruimte te laten voor ventilatiekanalen? En een afspiegeling van de Stalinallee staat aan de overkant van de Wibautstraat: het Kohnstammhuis. Want niet deze Berlijnse straat heeft model gestaan voor het Wibauthuis, maar het modernisme en Bauhaus – kortom, de werken van Ludwig Mies von der Rohe en Walter Gropius. Inderdaad geen Anton Piek-achtige gezelligheid, maar strakke, functionele en zakelijke bouw. Allicht niet sfeervol, maar wél karaktervol. Geen krullen en tierlantijnen, maar subtiele detaillering en ornamentering. En wie het Wibauthuis ronduit lelijk vond heeft blijkbaar nooit naar de koppen van het pand gekeken – de totale vliesgevel van de noordkop van het zuidelijk gedeelte, en de zuidkop van het noordelijk gedeelte met zijn ritmebrekende borstweringen van draadglas.
Of het gebouw goed te hergebruiken was durf ik niet te zeggen, maar er is voldoende objectieve grond om te zeggen dat het verdwijnen van het gebouw architectonisch en cultuurhistorisch een aanzienlijk verlies is.
november 21st, 2008 at 1:18
Dank voor je uitgebreide reactie. Dat had ik niet verwacht, zo’n anderhalf jaar later.
Het stukje is inderdaad geschreven vanuit mijn persoonlijke ervaring. Hoe de architect Nobert Gawronski het ook ooit bedacht heeft, is het de uiteindelijke ervaring van de gebruikers en de mensen in de omgeving die telt. Had het elders gestaan, anders ingericht, misschien ook beter onderhouden, dan zouden mensen hier anders over hebben nagedacht. Het was in de laatste jaren een versleten pand met verwaarloosde ruimtes en spullen van vorige bewoners.
Amsterdams Peil heeft er een mooie uitzending aan geweid inclusief de ergernis van Gawronski over de vreselijke pastelkleuren (http://www.amsterdamcentraal.nl/archief/2007/3/9/vaarwel-amsterdams-peil).
Misschien voer voor een blogpost over ervaringen in de verschillende panden waar ik heb gewerkt (villa vpro van mvrdv, de voormalige renault garage tegenover het amstel station de oranjekerk in de pijp, en tegenwoordig in een schoolgebouw aan de oostelijke handelskade).
november 24th, 2008 at 17:54
Wat een mooie documentaire! Ook ik heb in het Wibauthuis gewerkt. En was toentertijd zeker niet gecharmeerd van het pand. Maar wat een passie van de architect… “Die pastelkleuren… wie dat bedacht heeft…” Goed om te zien, dank voor de link, Rene!